Prefixes & Suffixes

Prefixes & Suffixes

 1. Suffixes: प्रत्यय.

A letter added to the end of a word is called a suffix. [ शब्दाच्या शेवटी जे अक्षर  जोडतात, त्याला प्रत्यय (suffix) असे म्हणतात.]

e.g. able, al, er, ful, hood, etc.

Some important Suffixes:

(1) — hood:  काही नामे व विशेषणे यांना 'hood' प्रत्यय जोडून भाववाचक नामे तयार होतात. e.g. manhood, windowhood, falsehood, babyhood,childhood, priesthood, fatherhood etc.

(2) - ism: काही नामे व विशेषणे यांना 'ism' प्रत्यय जोडून भाववाचक नामे तयार होतात.e.g. journalism, socialism, communism, Hinduism, patriotism, etc.

(3) -ity: काही नामे, विशेषणे व क्रियापदे यांना 'ity' प्रत्यय जोडून नामेतयार होतात.

e.g. authority, humanity, continuity, security, equality, locality etc. 

(4) — like: काही सामान्यनामांना '- like' हा प्रत्यय जोडून विशेषणे तयार होतात. e.g. manlike, womanlike, godlike, childlike, etc.

(5) -- ly: काही सामान्यनामांना '-- ly' प्रत्यय जोडून विशेषणे तयार होतात.e.g. friendly, godly, heavenly, earthly, monthly, etc. 

काही विशेषणांना ‘— ly' प्रत्यय जोडून क्रियाविशेषणे तयार होतात.e.g. angrily, bravely, clearly, deeply, finally etc. 

(6) - ment:  काही क्रियापदे व विशेषणे यांना '- ment' प्रत्यय जोडून भाववाचक

नामे तयार होतात. e.g. punishment, advertisement, assignment, enjoyment, merriment, oddment etc. 

(7) - ness:  काही विशेषणांना - ness' प्रत्यय जोडून भाववाचक नामे तयार होतात.

e.g. kindness, greatness, calmness, weakness, richness,forgiveness (क्रियापदांपासून) etc.

(8) — ous: काही नामे व क्रियापदांना ' ous' प्रत्यय जोडून नामे तयार होतात.

e.g. courageous, grievous, advantageous, dangerous, industrious etc.

(9) - ship:  काही नामे व विशेषणे यांना ' - ship' हा प्रत्यय जोडून नामे तयार होतात.

eg.kingship, hardship, owenership, scholarship, leadership

(10) -tion / sion / ation /ition : काही क्रियापदांना 'tion' गटातील प्रत्यय जोडून नामे तयारहोतात. e.g. attraction, possession, administration, addition, discussion etc.

काही विशेषणांना - sion' प्रत्यय जोडून नामे तयार होतात.e.g. adhesion (adhesive पासून) abstersion (abstersive पासून) येथे sive च्या जागी sion चा वापर करताना ve चा लोप करुन on चा वापर केलेला आहे.

(11) - ward: दिशादर्शक शब्दांना - ward' प्रत्यय जोडून विशेषणे व क्रियाविशेषणे तयार होतात. e.g. eastward, homeward, onward, westward (विशेषणे)upward, backward, downward, eastwards,westwards(क्रियाविशेषणे)

(12) wise:  दिशात्मक स्थिती दाखविण्यासाठी काही नामांना '- wise' प्रत्यय जोडून विशेषणे व क्रियाविशेषणे तयार करतात. e.g. clockwise, classwise, taxwise, moneywise, crosswise etc. 

(13) ance : काही विशेषणांना 'ance' हा प्रत्यय लावून नामे तयार होतात. 

e.g. brilliance, abundance, furtherance, clearance, contrivance.

काही क्रियापदांना - ance' प्रत्यय जोडून नामे तयार होतात. 

e.g. attendance, endurance, referance, connivance.

(14) — ant :  काही क्रियापदांना 'ant' प्रत्यय जोडून नामे तयार होतात. 

e.g. attendant, aspirant, confidant, assistant. 

काही क्रियापदांना '- ant' प्रत्यय जोडून विशेषणे तयार होतात.

e.g. grievant, referant, expectant. 

(15) - ent : काही क्रियापदांना '__ent' प्रत्यय जोडून नामे व विशेषणे तयार होतात.

e.g. convenient, different, deterrent, indulgent, dependent, sufficient

(16) __ative : काही नामांना ' - ative' प्रत्यय जोडून विशेषणे तयार होतात.

e.g. qualitative, quantitative.

काही क्रियापदांना ative' प्रत्यय जोडून विशेषणे तयार होतात. 

e.g. talkative, initiative

(17) - dom : काही नामे, विशेषणे व क्रियापदांना '- dom' प्रत्यय जोडून भाववाचक नामे तयार होतात. 

e.g. kingdom, wisdom earldom.

 

(18) en : काही क्रियापदांना - en' प्रत्यय जोडून Past Participles तयार होतात. 

e.g. arisen, chidden, eaten, forgotten, given etc.

काही विशेषणांना ‘— en' प्रत्यय जोडून क्रियापदे तयार होतात. 

e.g. heighten, lengthen, quieten, redden, straighten etc.

काही नामांना ‘— en' प्रत्यय जोडून विशेषणे तयार होतात.

e.g. golden, wooden, woolen, earthen, etc. 

(19) er : काही नामे, विशेषणे व क्रियापदे यांना ' - er' प्रत्यय जोडून नामे तयार होतात.

e.g. villager, boaster, boarder, closer, believer, giver, winner, farmer etc.

(20) ― ful: काही नामे, विशेषणे व क्रियापदे यांना - ful' प्रत्यय जोडून विशेषणे तयार होतात.

e.g. beautiful, wonderful, useful, truthful, powerful, fruitful, zestful etc.

(21) — able: काही नामे व क्रियापदांना '- able' हा प्रत्यय जोडून विशेषणे तयार होतात. e.g. comfortable, remarkable, honourable, seasonable,

fashionable etc.

(22) — age: काही क्रियापदे व नामांना '-age' हा प्रत्यय जोडून भाववाचक नामे तयार होतात. e.g.postage, bondage, wastage, breakage, marriage, cleavageetc. 

(23) al: काही नामांना '- al' हा प्रत्यय जोडून विशेषणे तयार होतात.

काही क्रियापदांना ‘— al' हा प्रत्यय जोडून नामे तयार होतात. e.g. exprimental, natural, occasional,national 

(नामांपासून विशेषणे )arrival, proposal, refusal, removal9. Prefixes and Suffixes.

2. Prefixes उपसर्ग

A letter or syllable put at the beginning of a word is called a prefix.[शब्दाच्या आरंभी जे अक्षर किंवा वर्णसमूह जोडतात, त्यालाच उपसर्ग (Prefix) असे म्हणतात.] 

e.g. anti, dis, extra, il ,im,in, ir, miss, en, re, उपसर्ग जोडलेले शब्द साधारणपणे नकारात्मक अर्थ सूचित करतात.

e.g.  able x unable, 

        like x dislike,

        call x miscall,

        regular x irregular

परंतु काही उपसर्ग नकारात्मक अर्थ सूचित करीत नाहीत.

e.g. write → rewrite,

       payment → repayment  

       here ‘re' means again'

some important Prefixes:

(1) ante: अर्थ before आधीचा, पूर्वीचा. eg. antechamber, anteroom antedate, anteyear, antenumber etc.

(2) anti: अर्थ against च्या विरुध्द e.g. anticlimax, antiseptic, antisocial, antibiotic, antibody etc. 

(3) bi: अर्थ two, having two .... दोन, दोनदा, दोन गुणधर्म

असलेला. e.g. bicycle, biweekly, bivalve, bisection, bimonthly etc.

(4) co: अर्थ with सह. बरोबर, एकत्र e.g. co-operation, co-ordinate, co-ordination, co-operate, co-opt etc.

(5) de: अर्थ : down च्या खाली, च्यापासून दूर, च्या विरुध्द. e.g. defame, default, deform, degrade, demoralize, deposition etc.

(6) dis: अर्थ : apart च्या विरुध्द

e.g. disable, disability, disadvantage, disagree, dishonest etc.

(7) en fin, on,

e.g. enable, enact, encamp, encage, encase etc.

(8) em : अर्थ in, on च्या आत, च्यावर. e.g. embody, embosom, embrace, em-balm, embolden, emphasis [= b किंवा p पूर्वी em हा Prefix वापरतात. ]

(9) ex : अर्थ : out of, formerly, out बाहेरील, पूर्वीचा, बाहेर e.g. exclude, exclusion, excrete, exhale, exhalation,

exserviceman, ex-governor etc.

(10) extra: अर्थ : beyond, outside च्या पलीकडचा, बाहेरचा, e.g. extracurricular, extrajudicial, extraamartial, extraordinary, extravagent etc.

(11) il: अर्थ : not, opposit of नाही, च्या विरुध्द [l पूर्वी येणारे 'il' हे 'in' चे रुप आहे.] e.g. illegal, illiberal, illogical, illiterate, illiteracy, illicit,illegible etc.

(12) im : अर्थ not, opposit of नाही, च्या विरुध्द

'im' हे m, b आणि p पूर्वी येणारे 'in' चे रुप आहे. e.g. imbalance, immaterial, immortal, imperfect, impersonal, impolite etc.

(13) in af : inside, within, not, opposite of a, a, t च्याविरुध्द  ‘in’ साठी पूर्वी ‘il’, b, m, p पूर्वी 'im' आणि पूर्वी 'ir' वापरतात. e.g. incoming, inside, inability, inactive, in complete, indirect etc.

(14) ir : अर्थ : not, opposite of नाही, च्या विरुध्द 'ir' हे पूर्वी येणारे 'in' चे रुप आहे. e.g. irregular, irrespective, irresponsible, irreligion, irrelivant etc. 

(15) mis: अर्थ : ill, error वाईट (गैरप्रकारे), चूक (चूकीच्या पद्धतीने)

e.g. misadventure, misbehave, mischance, misguide, misjudge, misprint etc.

(16) non: ref: e.g. nonviolencce,

nonmoral, nonsense, nondelivery,nonviolent etc.

(17) out: sef: more than an

e.g. outbid, outbrave, outbreak, outcry, outbalance etc.

(18) over: अर्थ excessively फारच वाजवीपेक्षा जास्त. e.g. overtake, overact, overall, overflow, overjoyed, overdraw etc.

(19) post: अर्थ : after नंतरचा e.g.posthumous, postmortem,postpone, postscript, postdate etc.

(20) pre: अर्थ : before पूर्वी

e.g. precaution, preconsent, predate, predigest, prewar etc.

(21) re: अर्थ : again पुन्हा

e.g. rewrite, repayment, rebirth, reappear, recall, reprint etc. 

(22) self: अर्थ of oneset / itself स्वतःचा e.g. self - examination, selfhelp, self-reliance, self-respect, self-service etc.

(23) semi: अर्थ half of अर्धा, अंशतः e.g. semifinal, semivowel, semicolon, semiannual, semicircle etc. 

(24) sub ref: under, near, slightly arch.

e.g. subsoil, subway, submersible, submerge, subordinate, subtropical, subnormal etc. 

(25) super: sef: over, more than, in excess sifts, anden sei,अतिशय.

e.g. superfine, superfluous, superhuman, supermarket, supernatural etc

(26) un: अर्थ : not नाही

e.g. unaided, unborn, uncertain, uncivil, unclean, etc. 

(27) under: ref: beneath, below reunderground, underage, underarm, undercover,undergraduate etc. 

(28) up: अर्थ to a higher state वरची दिशा / स्थिती

e.g. uphill, upland, upstairs, upward, upstanding etc. 

(29) vice : अर्थ in place of, deputy च्या ऐवजी, उप

e.g. vice-captain, vicepresident, vice-principal,vice-chancellor, vice-prime minister, etc. 

(30) well: अर्थ in a good way / in a good manner चांगल्यारीतीने.

'well' हे Prefix नामे, विशेषणे व कृदंतांपूर्वी क्रियाविशेषण म्हणून

वापरतात. e.g. well-behaved, well-doer, well-doing, well-known,well-born, etc.

Thanks for Watching this page , if you like this blog please follow our page.